Alem is een dorp in de Gelderse gemeente Maasdriel, gelegen aan de prachtige rivier de Maas. Het is een schilderachtige plek met een rijke geschiedenis en een charmante sfeer. In 2021 telde dit gezellige dorp 645 inwoners, die genieten van de rust en de natuurlijke schoonheid die de omgeving te bieden heeft. Vanuit het naburige Kerkdriel kijk ik met trots terug op mijn geboorte in 1963. Als kind bracht ik veel tijd door in Alem, waar we vaak uitgingen en gingen zwemmen. Er waren geweldige plekken langs de Maas waar we verkoeling vonden op warme zomerdagen. Onlangs, op 30 juni van dit jaar, besloot ik een reis door de tijd te maken en herinneringen op te halen aan mijn jeugd in Alem. Ik maakte een wandeling door het pittoreske dorp, bewonderde de oude gevels en genoot van de vredige atmosfeer die er heerst. Een van mijn favoriete plekken om te bezoeken tijdens mijn trip down memory lane was de jachthaven. Daar aangekomen, werd ik overweldigd door de nostalgische gevoelens die naar boven kwamen. De glinsterende boten op het water brachten me terug naar vroeger, naar de dagen waarin ik met vrienden en familie plezier maakte aan de oevers van de Maas. Alem is echt een plek vol warmte en betekenis voor mij. Het blijft een dorp dat ik koester, vol met herinneringen die ik met me meedraag.
Alem is afgeleid van Alaheim, in een document uit 1107 geschreven als Aleym en Aleim. Het eerste deel van de naam ala, is een Germaanse aanduiding voor geheel, groot. Het tweede deel van de plaatsnaam is afgeleid van ‘heim’, dat woonplaats betekent. Aldus Wikipedia.
Wikipedia vertelt verder. Alem wordt voor het eerst genoemd in een document uit 1107. De plaats was gelegen binnen een Maasmeander op een stroomrug. De plaats heeft een kapittelkerk gekend die gewijd was aan de Heilige Odrada, die er begraven is. Van 1811 tot 1821 was Alem een zelfstandige gemeente. Van 1821 tot 1958 maakte de plaats deel uit van de Noord-Brabantse gemeente Alem, Maren en Kessel. Toen deze gemeente werd opgeheven, kwam Alem in de Gelderse gemeente Maasdriel te liggen. Waar ik een jaar of vijf later werd geboren.
Tot begin jaren dertig van de vorige eeuw lag Alem aan de zuidelijke, Brabantse kant van de Maas. Als gevolg van het kanaliseren van de Maas omstreeks 1935, kwam Alem op de noordelijke oever te liggen. Aldus maakt Alem nu de facto deel uit van de Bommelerwaard. Er is sprake geweest van de bouw van een nieuw dorp op de Brabantse oever, zodat de inwoners in hun eigen provincie konden wonen, maar uiteindelijk is dit nieuwe dorp niet gebouwd. Sinds de kanalisering is Alem via een dam verbonden met de Maasdijk tussen Rossum en Kerkdriel en vormt zodoende een schiereiland. In eerste instantie zou de dam rechtstreeks van Alem naar Rossum lopen – veel korter -, maar omdat de Alemers liever afstand tot Rossum wilden behouden en omdat Kerkdriel Alem wilde ‘inlijven’, werd voor dit compromis gekozen.
