Ga naar de inhoud

De kerk Cosma e Damiano

De basiliek van Santi Cosma e Damiano in het Forum Romanum in Rome.

De basiliek van Santi Cosma e Damiano staat op een plek waar je bijna letterlijk over de geschiedenis struikelt. Aan de rand van het Forum Romanum, tussen de Tempel van Romulus en de Via dei Fori Imperiali, is dit de oudste kerk in het hart van het antieke forum.

De geschiedenis begint in 527. Paus Felix IV kreeg van de Ostrogotische koning Theodoric en zijn dochter Amalasuntha de bibliotheek van het Forum van Vespasianus en een deel van de Tempel van Romulus. Hij voegde de twee gebouwen samen tot een kerk, gewijd aan Cosmas en Damianus. Dat was een bewuste keuze: tegenover de antieke tweelingbroers Castor en Pollux, die vlakbij werden vereerd, kwamen nu twee christelijke broers te staan.

Cosmas en Damianus waren artsen en tweelingbroers uit Arabië. Ze behandelden zieken zonder geld te vragen en stierven als martelaren in de derde eeuw. De kerk werd daarmee ook een plek met betekenis voor de geneeskunde: de broers zijn patroonheiligen van artsen, chirurgen, apothekers en dierenartsen.

Het mooiste dat de kerk bewaart, is het mozaïek in de apsis. In het midden staat Christus, omringd door Petrus en Paulus, die Cosmas, Damianus, Theodorus en paus Felix IV aan hem voorstellen. Felix houdt een model van de kerk in zijn handen. Het is een van de vroegste en best bewaarde mozaïeken van Rome, gemaakt in de zesde eeuw en later gerestaureerd, maar nog steeds indrukwekkend van kleur en compositie.

De kerk is in de loop van de eeuwen flink veranderd. In 1632 liet paus Urbanus VIII de vloer zeven meter verhogen om binnendringend water tegen te gaan. Daardoor lijkt de apsis nu bijna te groot voor het schip. De oude vloer is bewaard gebleven in de benedenkerk, die je kunt bezoeken. In 1947 werd de oude ingang door de Tempel van Romulus gesloten en kreeg de kerk haar huidige toegang.

De ronde Tempel van Romulus, vermoedelijk gebouwd voor Valerius Romulus, de zoon van keizer Maxentius, is na het Pantheon een van de best bewaarde heidense tempels van Rome. Naast de kerk liggen de ruimtes met de oorspronkelijke vloer van het Forum van Vespasianus, en de muur waar ooit de 150 marmeren platen van de Forma Urbis Romae hingen, de stadskaart van Rome.

Wat bij het bezoek van deze kerk treft, is hoe de lagen van Rome zichtbaar blijven. Antieke muren, een vroegchristelijk mozaïek, een zeventiende-eeuwse vloer en het daglicht dat door de ramen valt: het is geen museum, maar een gebouw dat al vijftien eeuwen in gebruik is. Je hoeft er niet lang te blijven om dat te voelen.

archeologie architectuur bergamo brabant church Cicero Filosofie fotografie gelderland germany Geschiedenis graffiti helmond Heythuysen Inspiratie italia italy kerk Kunst Latijn limburg literatuur Live Metal museum Muziek nature Natuur netherlands noord-brabant Onderwijs photography rome romeinen schilderkunst Sculptuur siena Straatfotografie Street Art utrecht vergilius wandelen Zwart-wit Zwart-wit fotografie zwart-witfotografie