Ga naar de inhoud

De stilste heuvel van Rome

Antieke zuilenschachten en brokstukken, hergebruikt als tuinmateriaal op de Celio in Rome.

Dichtbij het Colosseum ligt de Celio, de stilste van de zeven heuvels van Rome. Geen wachtrijen, geen selfiesticks, alleen hellingen met pijnbomen, palmen en gele gevels waar de stad onder je voeten blijft doorschuiven.

Afgelopen oktober ben ik er eindelijk geweest: op een of andere manier ging het tot nu toe altijd mis.

Wie hier omhoog loopt, wandelt door laag na laag: republikeinse huizen, middeleeuwse kloosters, een park dat ooit bij een kardinaal hoorde.

Een okergele gevel met groene luiken, ergens halverwege de klim.

De klim gaat via de Clivus Scauri, een straat die zijn naam dankt aan een censor uit 109 na Christus en die nog altijd dezelfde bocht volgt. Aan weerszijden staan muren waarin je de bouwlagen kunt lezen als jaarringen: tufsteen, baksteen, een dichtgemetseld raam, een stuk marmer dat er niet hoort maar er wel zit.

Dat laatste is het mooiste aan de Celio: niets is weggegooid. Overal liggen fragmenten van oudere gebouwen die opnieuw werden gebruikt. Zuilschachten, kapitelen, brokken marmer, netjes opgestapeld of gewoon in de tuin gezet waar ze het beste uitkwamen. Spolia heet dat, en op deze heuvel is het geen museale term maar het bouwmateriaal van alledag. Dezelfde zuil die ooit een tempel droeg, houdt nu een muurtje overeind of ligt tussen het onkruid.

Hergebruikt antiek materiaal, hier in zwart-wit.

Bovenop staat de basiliek van Santi Giovanni e Paolo, gesticht in 398 door senator Pammachius op de plek waar de broers Johannes en Paulus in 362 werden gedood. De kerk werd geplunderd door de Visigoten, beschadigd door een aardbeving en in 1084 nog eens leeggeroofd door de Normandiërs van Robert Guiscard.

Wat er daarna werd bijgebouwd: de Romaanse klokkentoren. Zes verdiepingen hoog, elke verdieping met een eigen arcade van rondbogen, en aan de basis rustend op de zuidwesthoek van de tempel van Claudius, waarvan de enorme fundering nog altijd onder het klooster en de tuinen zit. De toren kwam in twee fasen tot stand in de twaalfde eeuw, met kardinaal Giovanni da Sutri als de man die het bouwwerk voltooide en de bovenste geledingen kleurde met ingemetselde Moorse schoteltjes: bacini ceramici, een gewoonte die van Spanje tot Italië langs de kusten reisde.

De koepel van de basiliek tegen een strakblauwe lucht.

Toch voelt de Celio nergens als een openluchtmuseum. Achter de basiliek hangen lakens en overhemden te drogen aan een lijn, felgekleurd tegen het groen. In de schaduw van een plataan zitten vier nonnen even bij te komen. Het is precies die combinatie die de heuvel bijzonder maakt: het verleden is er niet afgesloten, het is gewoon de achtergrond van een gewone middag.

Wasgoed boven een tuin, met de stad op de achtergrond.
Vier nonnen in de schaduw van een boom in het park van Celimontana.

Even verder lokt het geluid van vallend water. Op de rand van een lange stenen fontein ligt een Romeinse riviergod, met groene varens achter zich en het lawaai van Rome ver weg. Het is een van die plekken waar je gaat zitten zonder dat je van plan was te blijven.

Leeuwen op de rand van de fontein.

Als je de heuvel weer afdaalt, ligt het Colosseum er ineens weer, vol toeristen en in de volle zon. De Celio laat je zien wat Rome eigenlijk is: een stad die al tweeduizend jaar bouwt met de resten van zichzelf, en die daar nooit een punt van heeft gemaakt.

Het groen van de Celio, met pijnbomen en palmen.

archeologie architectuur bergamo brabant church Cicero Conceptuele Fotografie Filosofie fotografie gelderland germany Geschiedenis graffiti helmond Heythuysen Inspiratie italia italy Kunst Latijn limburg literatuur Live Metal museum Muziek nature Natuur netherlands noord-brabant Onderwijs photography rome romeinen schilderkunst Sculptuur siena Straatfotografie Street Art utrecht vergilius wandelen Zwart-wit Zwart-wit fotografie zwart-witfotografie

Geef een reactie